Ολυμπιακοι αγωνες και cyberpunk
πηγή αρθρο στις 27 Ιουλίου : S.I.Lex
αρχική μετάφραση: Ν.Κ.
Με μια πρώτη ματιά, υπάρχει σχετικά μικρή σχέση μεταξύ των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου και του δυστοπικών κόσμων του κυβερνοπάνκ, έτσι όπως τουλάχιστον τα φαντάστηκαν τη δεκαετία του ’80 στα μυθιστορήματα τους ο William Gibson και ο Bruce Sterling ύστερα από τις πρώτες διαισθητικές προσεγγίσεις των Philip K. Ο Dick και John Brunner.
Σε δεύτερη σκέψη, όμως, το ντόπινγκ – του οποίου το φάσμα όπως ήταν αναμενόμενο περιλαμβάνει τους αγώνες του 2012 – είναι ήδη ένα στοιχείο που θυμίζει κυβερνοπάνκ, όπου οι άνθρωποι επιδιώκουν να βελτιώθουν τεχνητά μέσω βιονικών εμφυτεύματων ή με την απορρόφηση χημικών ουσιών.
Αλλά είναι κυρίως μέσω της διαχείρισης των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας από τη ΔΟΕ όπου η αναλογία με το κυβερνοπάνκ γίνεται πιο εμφανής όπως αποκάλυπτεται από το τρομακτικό οπλοστάσιο για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των εμπορικών σημάτων που αφορούν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, και όπου αρχίζουμε να βλέπουμε ως που μπορούν να μας οδηγήσουν οι πιο σοβαρές από τις παραβιάσεις της πνευματικής ιδιοκτησίας.
Ένα από τα λιγότερο γνωστά χαρακτηριστικά του κόσμου του κυβερνοπάνκ είναι το πόσο χώρο καταλαμβάνουν οι μεγάλες εταιρείες στις ιδιωτικές ζωές των ατόμων. Το άρθρο της Wikipedia εξηγεί ρητά και αυτό το χαρακτηριστικό:
Οι πολυεθνικές έχουν γίνει πιο ισχυρές από τα κράτη, έχουν τους δικούς τους νόμους, διαθέτουν δικά τους εδάφη, και ελέγχουν τις ζωές των εργαζομένων τους από τη γέννηση μέχρι το θάνατο. Οι ηγέτες τους είναι αυτοί που στερούνται πιο συχνά από όλους την αίσθηση της ηθικής. Ο συναγωνισμός για άνοδο στην ιεραρχία είναι ένα θανάσιμο παιχνίδι.
Οι χαρακτήρες των μυθιστορημάτων κυβερνοπάνκ είναι ασήμαντοι σε σχέση με την οιονεί-θεία δύναμη που κατέχουν οι μέγαλες εταιρείες : βρίσκονται αντιμέτωποι με αυτές όπως οι κόκκοι της άμμου ανάμεσα στα γρανάζια.
Στον κόσμο του κυβερνοπάνκ, οι πιο ισχυρές ιδιωτικές επιχειρήσεις απορροφούν τελικά κάποια από τα προνόμια που στον κόσμο μας εξακολουθούν να είναι αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών, όπως η επιβολή του νόμου από την αστυνομία ή το στρατό. Οι κυβερνοπάνκ εταιρείες ελέγχουν περιοχές και οι έργατες που δουλεύουν γι αυτές γίνονται κατά κάποιο τρόπο το ισοδύναμο των “πολιτών” αυτών των επιχειρήσεων , των οποίων τα δικαιώματα φαίνονται είτε να ανήκουν είτε να μην ανήκουν σε μια ισχυρή εταιρεία.
Για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου, η ΔΟΕ έχει καταφέρει να μεταφέρει ορισμένα κυριαρχικά δικαιώματα από το αγγλικό κράτος, αλλά αυτο που οι μυθιστοριογράφοι του κύματος της κυβερνοπάνκ δεν προέβλεψαν είναι πως αυτή η μεταβίβαση δημόσιας εξουσίας θα γινόταν μέσω της πνευματικής ιδιοκτησίας.
Για την προστασία των σημάτων και των πνευματικών δικαιωμάτων της, αλλά επίσης για να είναι σε θέση να εξασφαλίσει πραγματικές αποκλειστικότητες σε γενναιόδωρους χορηγούς της, όπως η Coca-Cola, η McDonalds, Adidas, BP Oil και η Samsung,η ΔΟΕ εξασφάλισε την ψήφο του Βρετανικού Κοινοβουλίου του νόμου Olympics Game Act ( Νόμος για τους Ο.Α.) ο οποίος δίνει υπερβολικές εξουσίες. Η Αρχή Παράδοσης (Delivery authority) των Ολυμπιακών Αγώνων έχει έτσι μια αρμάδα από 280!! υπαλλήλους για την επιβολή των κανονισμών και των νόμων σχετικά με το εμπόριο γύρω από τις 28 Ολυμπιακές Εγκαταστάσεις και τοποθεσίες και η LOCOG (Οργανωτική Επιτροπή του Λονδίνου) έχει από τη δική της πλευρά μια διμοιρία για την προστασία των σημάτων, που ερευνά τους δρόμους του Λονδίνου φορώντας μοβ καλύμματα για να εξασφαλίσει το σεβασμό της πολιτικής προστασίας σημάτος των Ολυμπιακών Αγώνων ( Olympics Brand Policy). Έχουν τη δύναμη να εισέλθουν στα καταστήματα, αλλά και στους «ιδιωτικούς χώρους», και εκτός από την επιβολή προστίμων ύψους μέχρι £ 31.000 , να πάνε στο δικαστήριο τους παραβάτες με ταχείες διαδικασίες.
Ο Νόμος πέρι Ολυμπιακών Αγώνων στήνει μια πραγματικά νέα αστυνομία της γλώσσας που ρίχνει όλο το βάρος της στην ελευθερία της έκφρασης κατά τη διάρκεια των αγώνων. Για παράδειγμα, απαγορεύεται η χρήση στην ίδια φράση δύο λέξεων όπως “παιχνίδια”, “2012,” δυο χιλιάδες δώδεκα “,” χρυσός “,” χάλκινο “ή” μετάλλιο “. Ούτε συζητηση δε να χρησιμοποιηθούν, να τροποποιηθούν, να παραλλαχθούν, να υπαινιχθούν η να γίνουν μέρος νεολογισμων οποιοιδήποτε όροι που ανήκουν στο λεξιλογικό πεδίο των Αγώνων. Πολλές επιχειρήσεις, όπως το “Ολυμπιακό Κεμπάπ”, το μπαρ Olympic ή το Ξενοδοχείο Όλυμπος στο Λονδίνο έλαβαν την εντολή να αλλάξουν τα ονόματά τους με την απειλή πρόστιμων.
Η χρήση των συμβόλων των αγώνων, όπως οι Ολυμπιακοί δακτύλιοι , ρυθμίζεται αυστηρά. Ένας αρτοποιός αναγκάστηκε να αφαιρέσει από τη βιτρίνα το ψωμί που είχε κάνει με τη μορφή των δακτυλίων, ένα ανθοπωλείο έχει υποστεί την ίδια μοίρα για τις ανθοδέσμες που εδείχναν αυτό το σύμβολο και μια γιαγιά είχε ενοχληθεί από τις αρχές επειδή είχε κάνει πλεκτά πουλόβερ για μια κούκλα με τα Ολυμπιακά χρώματα, για να πωληθούν σε μια φιλανθρωπική οργάνωση!
Ο κανόνας αυτός ισχύει επίσης αυστηρά στα μέσα ενημέρωσης, τα οποία έπρεπε να έχουν αγοράσει τα δικαιώματα για να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν σύμβολα και λέξεις που σχετίζονται με τους Αγώνες. Χωρίς να έχει πληρώσει δεκάρα, το κανάλι BFΜ είχε περιοριστεί να μιλά για τους “Θερινούς Αγώνες” αντί να χρησιμοποιεί τη λέξη “Ολυμπιακούς”. Υπήρχε μια νομική εξαίρεση ωστόσο, στο όνομα του δικαιώματος στην πληροφόρηση οι δημοσιογράφοι να μπορούν να αναφέρθουν με αυτές τις λέξεις στις δημόσιες εκδηλώσεις. Αλλά στην εφαρμογή της εξαίρεσης αυτής υπήρξαν δύσκολιες και το περιοδικό Spectator είχε προειδοποιηθεί για υπεξαίρεση των Ολυμπιακών δακτυλίων
όταν τουςχρησιμοποίησε σε εξώφυλλό του με σκοπό να υπενθυμίσει τους κινδύνους που προκύπτουν από τη λογοκρισία. Αυτό το τρομακτικό άρθρο λέει από την πλευρά του ότι πολλές βρετανικές επιχειρήσεις προτιμούν την προληπτική αυτολογοκρισία και να χρησιμοποιούν την έκψραση ”λέξη-O”, παρά να διακινδυνεύσουν τη χρήση του όρου “Ολυμπιακοί Αγώνες”. Δεν απέχει και πολύ από το Χάρι Πότερ με τον Λόρδο Βόλντεμορτ, που αποκαλείται “Αυτός που δεν πρέπει να λέμε το όνομα του”.
Η ΔΟΕ ντελαπάρησε δίχως αμφιβολίες, ελαφρά τη καρδία, προς τη λογοκρισία. Το Αγγλικό blog Free Speech αναφέρει πως οι λογαριασμοί twitter των ακτιβιστών που ήταν ενάντια στη διεξαγωγή των αγώνων είχαν απενεργοποιηθεί εξαιτίας αναφορών προς το Τwitter γιατί περιείχαν στο όνομα χρήστη τις λέξεις Ο.Α 2012 ( J.O. 2012). Έκτακτα αστυνομικά μέσα ενεργοποιήθηκαν για να διαλύσουν διαδηλώσεις σε πάνω από 90 ζώνες περιπολίας. Ακόμα πιο γελοίο, επιτρέπεται να γίνει μόλις μια σύνδεση( ένα λίνκ) προς την ιστοσελίδα της Ολυμπιακών Αγώνων του 2012 ακόμα και αν λένε θετικά πράγματα γι ‘αυτούς! Ακόμη και ο Μπαράκ Ομπάμα και ο Mitt Romney έχουν επηρεαστεί από τη γλωσσολογική αστυνόμευση της ΔΟΕ, η οποία απαιτεί λόγω παραβίασης πνευματικών δικαιωμάτων,να αφαιρούνται από τα βίντεο της καμπάνιας όσα αναφέρονται στους Αγώνες !
Για τους θεατές που θα επισκεφθούν τα γήπεδα, ο έλεγχος θα είναι ακόμη πιο δραστικός και θα δεσμεύεται από τις εξαιρετικά ακριβείς συμβατικές ρήτρες που λεπτομερώς αναφέρονται στα εισιτήρια. Τα μέτρα αυτά απαγορεύουν την αναμετάδοση βίντεο ή φωτογραφίων σε κοινωνικά δίκτυα,την προστασία της αποκλειστικότητας που παραχωρείται στα μέσα ενημέρωσης και εδώ πάλι έχουν δημιουργηθεί υπηρεσίες παρακολούθησης για να κατασκοπεύουν ιστοσελίδες όπως το Twitter, Facebook, Youtube, Facebook ή Instagram.
Οι κανόνισμοί των αγώνων υπαγορεύουν επίσης στο κοινό τι πρέπει να τρώει ! Τα Μακ Ντόλαντ έχουν αποκτήσει την αποκλειστικότητα διάθεσης τηγανητής πατάτας και είναι αδύνατο σε κάποιον που βρίσκεται στις ολυμπιακές τοποθεσίες, εαν θέλει τηγανητές πατάτες να πάρει κάποιες άλλες εκτός και αν πάρει το εθνικό πιάτο της Αγγλίας , το Fish&chips ( ψάρι με πατάτες) για το οποίο έχει χορηγηθεί εξαίρεση. Η πνευματική ιδιοκτησία θα υπαγορεύσει και τον τρόπο ένδυσης! Οι Ολυμπιακές Αρχές δήλωσαν ότι δεν θα μπορούσαν να ανεχθούν ότι οι θεατές να φορούν Nike αφού η Adidas είναι επίσημος χορηγός, όπως και T-shirt της Pepsi αφού η Coca-Cola έχει καταβάλει τεράστια ποσα για χορηγίες !Η British Telecom έχει κερδίσει τα αποκλειστικά δικαιώματα wifi και οι θεατές θα πρέπει να πληρώσουν (αλλά μόνο μεσω της Visa, οπότε δεν υπάρχει κανένα δικαίωμα για χρήση διαφορετικών 3G ασύρματων δρομολογητων με την απειλή της κατάσχεσης !
Τα παραδείγματα μιλούν από μόνα τους αν και θα μπορούσαμε να δώσουμε ακόμα περισσότερσ, άξια ενός Κάφκα. Αυτοί οι Αγώνες μας εντάσσουν πλήρως στην εποχή του κυβερνοπάνκ. Έγινε μια μεγάλη μεταφορά εξουσίας από το δημόσιο προς τις ιδιωτικές εταιρείες χρησιμοποιώντας ως μοχλό πίεσης τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Στη συνέχεια, μετρήθηκε η δύναμη των “αποκλειστικών δικαιωμάτων” που συνοδεύουν τα εμπορικά σήματα και τα πνευματικά δικαιώματα, όπως αυτή ασκείται ασυγκράτητα σε ένα περιβάλλον κορεσμένο με τα σήματα και λογότυπα.Το “Tumblr OpenOlymPICS” στοιχειοθετεί τον τρόπο που η πόλη του Λονδίνου μεταμορφώθηκε λόγω του γεγονότος και πως καλύφθηκαν οι τοποθεσίες με αφορμή τους Αγώνες : τα πάντα έγιναν “μάρκες” που δίνουν εξουσία στη ΔΟΕ πάνω στον χώρο .
Αυτή η ιδιωτική ιδιοκτησία οδηγεί πραγματικά αποτελεσματικά στη «στερήση» των δικαιωμάτων και της ελευθερίας των πολιτών ταυτόχρονα με την υποβολή τους στο δίκαιο των εταιρειών. Με αυτά τα δικαιώματα, έχουν ιδιωτικοποιηθεί ουσιαστικής σημασίας δημόσια αγαθά, όπως οι λέξεις της γλώσσας,οι πληροφορίες, ο αστικός χώρος, οι δημόσιες μεταφορές, τα τρόφιμα, οι ενδυματολογικοί κώδικες.
Αυτό το κλικ που μου θύμισει πιο έντονα τον κόσμο του κυβερνοπάνκ το έπαθα όταν μάθαμε ότι ένας αθλητής είχε αποφασίσει να νοικιάσει τον ώμο του μέσω ενός τατουάζ για να διαφημίσει μάρκες που δεν είχαν αποκτήσει δικαιώματα από τη ΔΟΕ. Αυτός ο αναβάτης έχει βάλει τον βραχίονα του για δημοπρασία στο eBay και το είχε προσφέρει έτσι σε ένα διαφημιστικό γραφείο, για 11.100 δολάρια. Όπως συμβαίνει στα μυθιστορήματα του κυβερνοπάνκ με την τροποποίηση του οργανισμού που εμπίπτει στη συγκεκριμένη υποτέλεια της σάρκας, έτσι κι εδώ έχουμε την υποβολή ενός ατόμου σε μια εταιρεία !
Αυτές οι παραβιάσεις είναι εξαιρετικά σοβαρές και πιθανώς να αποτέλεσουν το περίγραμμα ενός μαύρου μέλλοντος για τις κοινωνίες μας. Κατά τη διάρκεια του αγώνα κατά της ACTA, ένα από τα πράγματα που είχε επικρίθει περισσότερο από τις συλλογικότητες του αγώνα για την υπεράσπιση της ελευθερίας ήταν ακριβώς ότι τα κείμενα αυτά είχαν μεταφέρει σε ιδιωτικούς φορείς (ISP ή κατόχους) τις αρμοδιότητες της αστυνομίας για την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Αυτό έκανε ακριβώς το Quadrature du Net, για παράδειγμα, που επέκρινε την συνθήκη ACTA , σε αυτό το βίντεο “Robocopyright ACTA”, όπου χρησιμοποήθηκεε επίσης ένα εμβληματικό φιλμ της κυβερνοπάνκ κουλτούρας.
Αυτό που η ΔΟΕ απόκτησε από τη βρετανική κυβέρνηση πηγαίνει πολύ πέρα από οτιδήποτε περιέχεται στην ACTA από την άποψη της εκπροσώπησης της δημόσιας εξουσίας. Εξακολουθεί να είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αλλά σε αυτό το άρθρο, μαθαίνουμε ότι ακόμη και ο Υπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου , κατόπιν αιτήματος των Ολυμπιακών Αρχών, πήρε μέτρα για την εγκατάσταση συστοιχιών πυραύλων στις στέγες των κατοικιών Ολυμπιακό χώρο για την προστασία από πιθανές τρομοκρατικές επιθέσεις. Αυτό κι αν δεν είναι κυβερνοπάνκ!
Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Monde, o Πάτρικ Clastre, ένας ιστορικός που ειδικεύεται στην ιστορία των Αγώνων δείχνει ότι ο βαθμός του ελέγχου δεν ήταν ποτέ τόσο ισχυρός όσο στους αγώνες στο Λονδίνο,πολύ περισσότερο από ότι ήταν το 2008 στο Πεκίνο. Πρόσθεσε πως για την επιβολή αυτών των κανόνων, η ΔΟΕ χρειάζεται “μια δικτατορία ή μιας χώρα υπερ-φιλελεύθερη».
Η φράση αυτή παγώνει.
Φανταστείτε για παράδειγμα ένα πολιτικό κόμμα που έχει την ικανότητα να ελέγχει τα μέσα ενημέρωσης, να εφαρμόζει λογοκρισία, να έχει μια ιδιωτική αστυνομική δύναμη , να περιορίζει τα εμπορικά καταστήματα, να επιβάλει στον πληθυσμό κανόνες σχετικά με τα τρόφιμα και την ενδυμασία, κλπ..Δεν θα φωνάζαμε και με το δίκιο μας για τη φασιστική αυτή καθοδήγηση; Το επίπεδο της λογοκρισίας και ελέγχου που εφαρμόζονται σήμερα στο Λονδίνο είναι αλήθεια τόσο διαφορετικό από εκείνο που βάραινε τους πληθυσμούς των Αράβων πριν τις επαναστάσεις τους;
Πρέπει να έχουμε δύο μέτρα και δύο σταθμά, επειδή είναι οι επιχειρήσεις και τα εμπορικά σήματα που μας βάζουν σε κίνδυνο και όχι ένα κόμμα ; Με αυτή την έννοια, βλέπω έναν παραλληλισμό μεταξύ των Αγώνων του Λονδίνου του 2012 και των θανατηφόρων Αγώνων του 1936 στο Βερολίνο. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι μπορεί να επισημαίνω ένα σημείο Godwin, αλλά από την άποψη της παραβίασης των πολιτικών ελευθεριών, είναι πραγματικά τόσο μακριά από ό, τι συνέβαινε στη Γερμανία κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου;
Την περασμένη εβδομάδα, ο Jeremy Nestel από τη συλλογικότητα Libre Acces ( Ελεύθερη Πρόσβαση) έγραψε ένα πολύ δυνατό άρθρο, που ονομάζεται “η εξαφάνιση των γνωστικών δημόσιων αγαθών αναγγελει μια ολοκληρωτική κοινωνία.” Σε γενικές γραμμές συμφωνώ με τα λεγόμενά του, ακόμη και αν βρήκα τον όρο «ολοκληρωτικό» αμφισβητήσιμο. Αλλά αυτό το άρθρο περιλαμβάνει τα εξής, που αντανακλά άμεσα τις νομικές γκάφες των Ολυμπιακών Αγώνων:
- Η προθυμία των πολυεθνικών να ιδιωτικοποιήσουν τα γνωστικά δημόσια αγαθά, αποτελεί βλάβη για τη δημόσια σφαίρα. Ως δημόσια σφαίρα, έχει μέχρι στιγμής οριστεί ο ανοιχτός χώρος, ο προσβάσιμος σε όλους, στον οποίο μπορούμε να κυλοφορήσουμε ελεύθερα, και μπορεί να επεκταθεί στον γνωστικό χώρο.
- Η παρεμπόδιση της μεταμόρφωσης ενός έργου, και η τεχνητή δημιουργία ένος ορίου στο πλαίσιο του ” δημόσιου χώρου της γνώσης” είναι μια σωστή πράξη σε μια ολοκληρωτική κοινωνία.
Οι κανόνες που εφαρμόζονται από τη ΔΟΕ για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας υπονομεύουν σοβαρά τη δημόσια σφαίρα και θα έχουν ως αποτέλεσμα την καταστροφή των βασικών δημόσιων αγαθών.Η Hannah Arendt, εξηγεί πολύ καλά ότι ο ολοκληρωτισμός λειτουργεί καταστρέφοντας τη διάκριση μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Στην περίπτωση των φασιστικών κασθεστώτων του μεσοπολέμου ή του σταλινισμού, είναι η δημόσια σφαίρα, που ξεμύτισε από το κραβάτι της γιαι να περιβάλλει τον ιδιωτικό τομέα και να τον καταβροχθίσει εντελώς.
Οι υπερβολές της πνευματικής ιδιοκτησίας που βλέπουμε σε αυτές Ολυμπιακούς Αγώνες λειτουργούν με τον αντίστροφο τρόπο. Αυτή τη φορά είναι η ιδιωτική σφαίρα που κυριεύει τον δημόσιου χώρο και τον καταστρέφει για να τον υποβάλλει στη δική της αποκλειστική λογική. Οι καταστροφικές επιπτώσεις στις ατομικές ελευθερίες είναι ουσιαστικά ταυτόσημες και είναι ακριβώς αυτή η διαδικασία της διαφθοράς που είχαν προβλέψει οι συγγραφείς του κυβερνοπάνκ , με τις κυρίαρχες εταιρείες τους.
Η μόνη διαφορά είναι ότι δεν είχαν φανταστεί ότι θα ήταν η πνευματική ιδιοκτησία που θα μπορούσε να αποτελέση την αφορμή για την εμφάνιση αυτού του εφιάλτη …
Δεν πιστεύουμε πως η Γαλλία είναι απαλλαγμένη από τέτοιου είδους καταχρήσεις.Τα πάντα είναι ήδη καταγεγραμμένα στη νομοθεσία μας. Ο αθλητικός κώδικας προβλέπει ήδη ότι οι φωτογραφίες που λαμβάνονται κατά τη διάρκεια των αθλητικών αγώνων αυτόματα ανήκουν σε αθλητικές ομοσπονδίες,το οποίο ανοίγει την πόρτα σε μια μορφή της ιδιοποίησης της πραγματικότητας. Κατά τον ποδηλατικό γύρο της Γαλλίας , κάποια ιδιωτικά βίντεο αφαιρέθηκαν από το YouTube, κατόπιν αιτήσεως των διοργανωτών, με την έγκριση του CSA, η οποία έχει καθορίσει με άλλη νομοθεσία τους όρους της διάδοσης αυτών των εικόνων. Και οι ικανότητές της εν λόγω αρχής επεκτείνονται σε αθλητικές εκδηλώσεις, αλλά σε γενικές γραμμές και “σε γεγονότα πάσης φύσεως που έχουν ενδιαφέρον για το κοινό» …
Ας αντιδράσουμε πριν να είναι πολύ αργά για να απορρίψουμε αυτά τα νομικά τερατουργήματα!
ΥΓ. : ένα πράγμα που με κάνει να γελάω πάντως, είναι ότι η ΔΟΕ έχει κατά πως φαίνεται κάποια προβλήματα με το λογότυπο των Αγώνων του Λονδίνου 2012 , αφού ένας καλλιτέχνης την κατηγορεί ότι αντέγραψε κάποιο από τα έργα του
