Η ψυχολογική αντίδραση ενός ανθρώπου απέναντι σε μια απώλεια ή μια μεγάλη αναγκαία αλλαγή, είναι να στρέψει το βλέμμα του στο παρελθόν. Το παρελθόν τότε φαντάζει ειδυλλιακό, χωρίς σκοτούρες και βάσανα. Οι σκέψεις αποφεύγουν να στραφούν στο μέλλονπουφανερώνεται δυσοίωνο και σκοτεινό, αφούυπάρχει ένα παρελθόν φιλικό και οικείο. Μόνο που στο παρελθόν που οραματίζεται κάποιος ως μέλλον, ο ίδιος δεν θα είναι ο Περικλής, ο Θουκυδίδης ή ο Πλάτωνας, αλλά ένας ακόμα δούλος, που δεν θα καταγράψει η Ιστορία ούτε καν ως ανώνυμο εξεγερμένο δούλο, αλλά θα τον παραλείψει, όπως συνήθως κάνει η Ιστορία με τους εθελόδουλους ανθρώπους.
